Sự phát triển của thị trường hàng hóa

Theo Bruce Babcock, nhà sử học Chuyên ngành Hàng Hóa, những giao dịch hợp đồng hàng hóa tương lai đầu tiên có thể đã được tiến hành ở Nhật Bản vào thế kỷ 17 (*một số tài liệu khác thì lập luận hình thức giao dịch tương lai được cấu thành từ hình thức hũ đất sét của người Sumer hay gạo của Trung Quốc). Tuy nhiên, hầu hết các nhà sử học đều đồng ý việc sử dụng tiền vàng như một phương tiện trao đổi thời Châu Âu cổ đại đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển Thị trường Hàng Hóa. Đại đa số các khu vực thuộc Châu Âu cũng bắt đầu sử dụng tiền vàng để trao đổi hàng hóa với những thương nhân, tàu buôn trở về từ Đông Ấn, Châu Á. Tất cả những sự kiện kể trên dẫn đến sự phát triển của Thị Trường Hàng Hoá, trao đổi hàng hóa tập trung.

Khoảng năm 1531, các sàn giao dịch tập trung bắt đầu được thành lập tại Bỉ. Đến đầu những năm 1600, chính phủ Hà Lan, Anh và Pháp bắt đầu thuê các công ty đầu tư vào các chuyến đi đến Đông Ấn, Châu Á với mục tiêu là mạng về các loại hàng hóa như gia vị, lụa, và châu báu. Tuy nhiên, thủy thủ đoàn thường xuyên đối mặt với nhiều rủi ro bao gồm cướp biển, thời tiết, hay thậm chí là thiếu kinh nghiệm hải trình. Để phân tán rủi ro, các nhà giao dịch sẽ đặt vốn vào nhiều chuyến đi cùng một lúc. Một công ty trách nhiệm hữu hạn được tài trợ cho mỗi chuyến đi. Và Thị trường Hàng hóa lại phát triển thêm một hình thức đầu tư khác là đầu tư đa dạng danh mục.

Hàng Hóa Phái Sinh
Đa dạng các loại hợp đồng hàng hóa phái sinh

Hợp đồng kỳ hạn (chuyển tiếp) và hợp đồng tương lai

Thuật ngữ Hợp đồng Kỳ hạn ( Hợp đồng chuyển tiếp) xuất hiện lần đầu tiên vào những năm 1800 khi ngành thương mại ngũ cốc phát triển ở Mỹ. Nông dân ở Trung Tây sẽ mang thương phẩm đến Chicago để lưu khi trước khi chuyển sang Bờ Đông của quốc gia. Tuy nhiên, trong quá trình lưu kho, giá của ngũ cốc bị thay đổi theo nhiều lí do khác nhau: chất lượng hàng hóa giảm khi lưu kho, hoặc tỷ lệ cung-cầu thay đổi trong quá trình lưu kho.

Để đảm bảo cho người mua và người bán chốt được giá giao dịch, các bên (cả bên trung gian) đã tạo ra những hợp đồng, gọi là hợp đồng kỳ hạn (chuyển tiếp). Các hợp đồng này về cơ bản ràng buộc người bán giao ngũ cốc với khối lượng đã thỏa thuận, giá đã thỏa thuận và thời hạn đã thỏa thuận. Người bán cũng sẽ nhận được trước số tiền trả trước để thực hiện nghĩa vụ. Theo hình thức Hợp đồng kỳ hạn (chuyển tiếp), người mua và người bán thực hiện giao dịch trong một thị trường tự do, và hợp đồng được đàm phán riêng giữa các bên. Người mua có thể đối mặt với rủi ro khi người bán vỡ nợ, hoặc không thể giao hàng.

Khi người nông dân bắt đầu giao ngũ cốc của họ đến các kho chứa ở Chicago, người mua và người bán nhận ra rằng những hợp đồng kỳ hạn (chuyển tiếp) luôn được điều chỉnh, gây mâu thuẫn và không còn hiệu quả. Hơn nữa, những hợp đồng này luôn đặt người mua phải chịu rủi ro từ người bán. Một nhóm các nhà môi giới (đơn vị trung gian) nghĩ ra nhiều cách để hợp lý hóa các thỏa thuận để tạo ra các hợp đồng được chuẩn hóa về số lượng và chất lượng của hàng hóa sẽ được giao – nhận, thời gian giao, và các điều khoản khi giao hàng. Sau đó, họ lại lập thêm nhiều trung tâm Thanh toán bù trừ tập trung để đóng vai trò như một đơn vị trung gian giữa tất cả các bên giao dịch. Điều này giúp loại bỏ rủi ro vỡ nợ vẫn tồn tại trong các Hợp đồng chuyển tiếp (kỳ hạn). Năm 1848, họ thành lập HỘI ĐỒNG THƯƠNG MẠI CHICAGO (CBOT) để giao dịch loại hợp đồng mới này, và gọi là Hợp đồng tương lai.

>> Quan tâm: – Những kênh đầu tư tài chính hiệu quả không nên bỏ lỡ

Các loại hàng hoá giao dịch trên thị trường hàng hóa phái sinh

So sánh hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai

 

Nội dung so sánh/ loại hợp đồngKì hạnTương lai
Điều khoảnThỏa thuận độc lập giữa 2 bênThỏa thuận được chuẩn hóa
Phương pháp trao đổiGiao dịch tận-tay: hai bên tham gia vào một thỏa thuận song phương, thực thi đầy đủ các điều khoản hợp đồng, bao gồm mọi yêu cầu về thanh toán hoặc gửi tiền ký quỹ (mặc định là mất thêm chi phí)Trao đổi tài chính: Sàn giao dịch đóng vai trò thanh toán bù trừ cho giao dịch, và yêu cầu tất cả các bên tham gia đăng ký trước một mức ký quỹ để phục vụ khi giá hợp đồng biến động
Rủi roRất caoHiếm hoi 
Thị trường/ khách hàng thay thếKhông cóCó. Khi hợp đồng được chuẩn hóa và kiểm soát bởi sàn trung gian, người giao dịch có thể luân chuyển rủi ro của họ giữa các đối tác đã đăng ký hoạt động trong sàn.

 

Hang Hoa Phai Sinh

Giao dịch tương lai hiện đại phát triển như thế nào?

100 năm sau khi thành lập CBOT, các sản phẩm nông nghiệp vẫn là hàng hóa chính được giao dịch trên các sàn giao dịch hợp đồng tương lai. Năm 1936, CBOT thêm đậu nành vào danh mục giao dịch, 1940 là bông và mỡ lợn thương phẩm. Đến những năm 1950, sản phẩm chăn nuôi tương lai được giao dịch, những năm 1960 bắt đầu giao dịch kim loại quý.

Tuy nhiên, bắt đầu những năm 1970, các sản phẩm tài chính mới bắt đầu hình thành. Quyết định của Mỹ về việc chấm dứt định giá đồng Đô la bằng giá vàng đã tạo ra một hệ thống tiền tệ thả nổi tự do. Nói cách khác, dựa vào cung và cầu, người ta bắt đầu tự xác định mỗi quốc tệ có giá trị là bao nhiêu. Điều này tạo ra thị trường mới trong giao dịch, trao đổi ngoại tệ.

Ý tưởng về giao dịch giá trị, đối lập với giao dịch vật chất thật, cuối cùng đã xuất hiện trên thị trường. Năm 1981, Sàn giao dịch Chicago Mercantile (CME) đã ra mắt hợp đồng tương lai trao đổi bằng tiền mặt đầu tiên: EURUSD. Về cơ bản, khi đến hạn trao đổi hợp đồng tiền mặt, người bán không giao tài sản cơ bản mà thay vào đó là chuyển giao số vị thể (hợp đồng) tiền mặt liên quan tương đương. Sau khi Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) phê duyệt hợp đồng EURUSD, các sàn giao dịch khác bắt đầu niêm yết các hợp đồng tương lai trao đổi tiền mặt, dựa theo phương thức giao dịch hàng hóa truyền thống.

Đến những năm 1980 và 1990, giao dịch tương lai mở rộng sang các tiêu chuẩn, chỉ số thị trường chứng khoán, nổi bật là S&P500.

Thế kỷ 21 mở ra kỷ nguyên giao dịch trực tuyến. Sàn giao dịch điện tử sớm thay thế sàn giao dịch truyền thống. Những phát triển này tác động rất lớn đến tất cả thị trường tương lai khi dung lượng ‘đối tác’ được mở rộng ra quy mô toàn cầu. Ngày nay, hàng chục quốc gia trên thế giới tổ chức hình thức trao đổi hàng hóa hợp đồng tương lai.

Những Sàn giao dịch hàng hóa lớn nhất thế giới

 

SànThành lậpMô tảSự thật thú vị
Sàn Giao dịch Chicago (Chicago Mercantile Exchange – CME)1898Sàn giao dịch phái sinh hàng hóa và tài chính này cung cấp một danh mục lớn nhất thế giới về hợp đồng tương lai và quyền chọn từ bất kì sàn giao dịch nào trên thế giớiBắt đầu với tư cách là Hội đồng bơ và trứng Chicago, sàn giao dịch sữa
Hội đồng Thương mại Chicago (Chicago Board of Trade – CBOT)1848Một công ty con của CME kể từ 2007, CBOT cung cấp hơn 50 quyền chọn và hợp đồng tương lai khác nhau trên nhiều loại tài sảnSàn giao dịch quyền chọn và tương lai lâu đời nhất trên thế giới
Sàn Giao dịch New York (New York Mercantile Exchange – NYMEX)1882Sàn giao dịch hàng hóa vật chất lớn nhất được CME mua lại năm 2008Vận hành Sàn giao dịch hàng hóa COMEX, dẫn đầu trong giao dịch trao đổi kim loại
Sàn Liên lục địa (Intercontinental Exchange – ICE)2000Mỹ – trao đổi điện tử, đặt trụ sở ở Mỹ. Tập trung vào thị trường hàng hóa tương lai và các sản phẩm OTCBắt đầu như một nơi tập trung để trao đổi năng lượng.
Sàn Giao dịch Kim loại London (London Metals Exchange – LME)1877Anh – ưu tiên hợp đồng tương lai và quyền chọn kim loạiMặc dù chính thức thành lập năm 1877, nhưng sàn giao dịch đã có nền móng từ thời Nữ Hoàng Elizabeth Đệ Nhất 1571
Sở Giao dịch chứng khoán Úc (Australian Securities Exchange –  ASX)1987Sở giao dịch chứng khoán của Úc, tập trung vào hộp đồng tương lai và quyền chọn các sản phẩm nông nghiệp, năng lượng và điệnXác nhập với Sàn giao dịch tương lai Sydney năm 2006
Sàn giao dịch hàng hóa Tokyo (Tokyo Commodity Exchange – TOCOM)1984Sàn giao dịch tương lai lớn nhất Nhật Bản, trao đổi kim loại, năng lượng, sản phẩm nông nghiệp bao gồm cả cao suHình thành dựa vào sự hợp nhất các sàn: Dệt may Tokyo, Vàng Tokyo, Cao su Tokyo

Bình luận

*

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.